مصاحبه برای روز جانباز

به بهانه روز جانباز               

سعیدی‌راد: ترجمه مفاهیم مقدسی چون جانبازی قوی و چشمگیر نبوده است

یکم خردادماه مصادف با سالروز ولادت حضرت ابوالفضل العباس در کشورمان با عنوان روز جانباز و پاسدار یاد می‌شود. عبدالرحیم سعیدی راد شاعر در این خصوص و نقش ادبیات در بسط و گسترش مفهوم جانباز  در گفت‌و‌گو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری گفت: جانباز یکی از آن مفاهیمی است که ظاهر صرف واژه‌ها و لغات نمی‌تواند از پس ادای حق آن برآید. هر شاعر یا نویسنده‌ای می‌تواند در این زمینه شعر بگوید اما اینکه بتواند حق مطلب را به مخاطب برساند بسیار سخت و دشوار است.

وی در ادامه با اشاره به دلیل دشواری انتقال مفهوم جانباز گفت: انسان‌ها تا دچار برخی از اتفاقات نشده‌اند نمی‌توانند درک درستی از آن داشته باشند. بنابراین اگر شاعری که جانباز نیست و یا اصلا فضای دفاع مقدس را درک نکرده به سختی می‌تواند حال و هوا و سختی و مصیبت های همراه با یک نوع رضایت خاص یک جانباز را فهم کرده و توسط واژه‌ها به مخاطب منتقل کند.

این شاعر همچنین تاکید کرد: از این روست که می‌بینیم اشعاری که محمدحسین جعفریان سروده است و در حال و هوای جانبازی گفته با دیگران تفاوت عمده و چشمگیری دارد. من معتقدم تا شاعر درد را حس نکرده نمی‌تواند از درد سخن بگوید. هر چند درد جانباز با درد یک جراحت حتی عمیق فرق دارد و حس‌های متفاوتی در این دو نوع جراحت نهفته است. یکی از شاعران تعریف می‌کرد که یک شب به سرفه افتاده بود که به یاد جانبازان شیمیایی شعری هم سروده بود. اتفاقا شعر خوبی هم گفته بود که قابل توجه بود دلیل خوبی کار هم این بوده که محرک او یک نوع درد مشابه بوده است. هر چند که او هم در شعر همه حس‌های یک جانباز را به دلیل عدم تجربه نمی‌توانسته طرح کند اما به دلیل یک عامل محرک شبیه به هم توانسته بود شعر در خور توجهی را خلق کند.

سعیدی راد در ادامه به بازگویی تفاوت جانباز با مجروح جنگی پرداخت و عامل تمایز این دو را تقدس جانبازی دانست و گفت: برخی اوقات رزمنده‌ها به جنگ می‌روند که همه جانشان را در راه آرمان‌هایشان فدا کنند. آن‌ها آمده‌اند که همه جان خود را بدهند و اتفاقا برای فدا کردن همه جان خود رفته‌اند به جنگ اما در مسیر این آرمان خواهی اتفاقی می‌افتد، وی مجروح می‌شود و جانباز لقب می‌گیرد. در مقابل برخی رزمنده‌ها می‌روند که زنده بمانند و در مسیر زنده ماندن و رسیدن به آمال و آرزو‌های خود بخشی از جانشان مورد آسیب قرار می‌گیرد که با عنوان مجروح جنگی از آن‌ها یاد می‌شود. جانباز با این تعریف که می‌باید در آن آرمان‌های مقدس را هم دخیل دانست یک تقدسی دارد که مختص اوست و مجروح جنگی حائز آن نیست.

وی در ادامه به انتقال چنین مفهومی در ادبیات پرداخت و توضیح داد: حال انتقال مفهوم جانباز در ادبیات سوای انتقال مفهوم مجروح جنگی است. چرا که انتقال تقدس با لغات و واژه‌ها به راحتی انتقال مفهوم مجروح جنگی نیست و بحث فقط و فقط درد و مصیبت‌های جنگی نیست.

این شاعر در خصوص انتقال مفهوم جانباز به مخاطب بین المللی از طریق ادبیات گفت: ما در حوزه شعر و داستان آثار خوبی در این زمینه داریم که توانسته‌اند مفاهیم جانبازی را به خوبی ساخته و پرداخته کنند که حتی اگر مخاطب بین المللی با آن‌ها مواجه شد بتواند مفاهیم را تمیز دهد. به عبارتی آثاری خلق شده است که در آن‌ها مجروح جنگی به خوبی توصیف شده و همین طور از تقدس هم بهره‌مند باشد.

وی در ‌‌نهایت تصریح کرد: ترجمه این آثار به زبان‌های دیگر تاکنون به خوبی آثار تولید شده نبوده. البته در زمینه ترجمه آثار دفاع مقدس به زبان‌های دیگر ضعف‌هایی وجود دارد که یکی از این ضعف‌ها در حوزه انتقال مفاهیم مقدس است.

/ 0 نظر / 34 بازدید